Maleisië: Kunst en cultuur

Maleisië: Kunst en cultuur

Maleise kunsten

Ondanks de  groeiende modernisatie zijn traditionele kunstvormen als mak yong (traditionele dans) en wajang koelit (schaduwpoppen) nog altijd erg populair in Maleisië. Elke etnische groep heeft zijn eigen kunstvormen en tradities die op dit moment weer erg opbloeien.

Theater en dans

Traditionele dansen en theater drama’s zijn in Maleisië erg populair, vooral de voorstellingen met schaduwpoppen, wajang koelit genaamd. Tijdens deze voorstellingen wordt de Ramayana uitgebeeld, dit is een episch Hindi verhaal die al duizenden jaren oud is. Achter een semi-transparant scherm schijnt een licht en tussen het licht en het scherm worden de wajang-poppen bediend, zodat de schaduwen van de poppen op het scherm vallen. Deze voorstellingen vinden meestal plaats op bruiloften en oogstfestivals en kunnen uren duren.

Naast de theatervoorstellingen wordt ook groot aantal traditionele dansen nog steeds beoefend op het schiereiland Maleisië. De gemaskerde menora dans, die alleen door mannen wordt beoefend, en de mak yong dans zijn gebaseerd op de Thaise volksdansen en worden voornamelijk uitgevoerd om de start van Boeddhistische festivals in te luiden. De rodat is een typisch Maleise dans die traditioneel door vissers wordt uitgevoerd voor een voorspoedige visvangst. De nationale traditionele dansgroep is de Petronas Performing Arts Group die meer dan honderd etnische dansen uitvoeren over het hele land.

Wie van opera houdt of erg geïnteresseerd is in de Chinese cultuur, zou eens Chinese operavoorstelling bij moeten wonen. Deze wordt vooral bezocht door de Chinese gemeenschap. Wat deze voorstellingen zo kenmerkt is het gebruik van gongs, hoge keelklanken en extravagante dansen in spectaculaire kostuums. Uitvoeringen kunnen de hele avond doorgaan en je hoeft geen Kantonees te spreken om het verhaal te kunnen volgen. De voorstellingen worden ook op straat gehouden, maar dit is meestal alleen tijdens belangrijke festivals zoals het Chinese Nieuwjaar (januari/februari), het Festival van de “Hongerige Geesten” (augustus/september) en het Festival van de Negen Keizergoden (september/oktober).

Muziek

Veel Maleise muziek heeft behoorlijk wat Islamitische en Chinese invloeden en is er in verschillende vormen:

  • Dondang Sayang: Dit zijn romantische liedjes die gepaard gaan met een orkest. Deze liedjes hebben Chinese invloeden en zijn voornamelijk in Melaka te vinden;
  • Hadrah: Dit zijn Islamitische zangen, die soms gepaard gaan met muziek en dans.
  • Ghazal: Deze worden door vrouwen gezongen met een orkest, voornamelijk op Johor;
  • Zikir: Is een manier van religieus zingen.

Traditionele Maleise muziek wordt vaak bespeelt op de gendang, een grote drum waarvan veel verschillende typen bestaan. Andere percussie instrumenten die de Maleise muziek zo typisch maken zijn de gong, de cerucap (gemaakt van schelpen), de raurau (gemaakt van kokoschillen), dekertuk en pertuang (beiden gemaakt van bamboe).

Natuurlijk is de popmuziek in Maleisië ook erg populair. In deze genre is Siti Nurhaliza een van de bekendste Maleise zangeressen, ze wordt ook wel de Maleise Queen of Pop genoemd. In de Islamitische popscene is Mawi het grote voorbeeld en een meer mainstream Maleise artiest is Reshmonu, die vooral vrolijke popliedjes in het Engels en Maleis zingt.

Ambachten

Naast de traditionele dansen en theater worden ook de traditionele ambachten nog veel beoefend, vooral in Kuala Lumpur, Melaka en Penang. De handbewerkte stoffen, uit hout gekerfde beelden en andere ambachtelijke producten maken perfecte souvenirs om je terug te laten dromen over Maleisië.

In Maleisië worden stoffen worden op verschillende manieren met de hand bewerkt. Zo hebt je de batik methode die oorspronkelijk uit Indonesië komt, hierbij wordt eerst met was een patroon op een stuk textiel getekend en vervolgens wordt deze geverfd, zodat er bijzondere patronen ontstaan. Batik stoffen kunnen verwerkt worden tot kleding, kussenhoezen, tassen of gewoon als kunst worden opgehangen aan de muur. Een andere manier waarop stoffen worden geproduceerd is de Pua kumbu methode. Dit is een kleurrijke weeftechniek uit Borneo, waarmee door vrouwen ceremoniële kleden worden geweven. Deze kleden worden als heilig beschouwd en gebruikt tijdens rituelen die de levenscyclus vieren, zoals de geboorte van een kind en verjaardagen. Als je in Maleisië bent zou je ook eens op zoek moeten gaan naar Kain songket, dit is een zeer luxe stof gemaakt met gouden en zilveren garen die door de stof geweven zijn. Kleding die gemaakt is van deze stof wordt meestal alleen gebruikt bij de meest belangrijke festivals en gelegenheden en is dus erg kostbaar.

Een andere ambacht in Maleisië is het weven van manden. De lokale bevolking maakt allerlei huishoudelijke artikelen van rotan, bamboe, moeras gras en pandan bladeren. De geweven artikelen van Borneo hebben de beste reputatie, dus je kunt ze daar het beste halen. Daarnaast zijn er ook genoeg interessante items in de souvenierwinkels van o.a. Kuala Lumpur, Melaka en Penang te vinden.

Naast de mooie stoffen en de geweven manden is het ook interessant om je ogen open te houden voor de handgemaakte vliegers, die voornamelijk van papier en bamboe zijn gemaakt, de handgemaakte dolken en de uit hout gekerfde beelden. Dus als je op zoek bent naar leuke souvenirs die een perfecte representatie van Maleisië zijn dan zit je met deze producten absoluut goed.